Naftalan Nefti Haqqında
Dünyada oxşarı olmayan Naftalan nefti tərkibindəki yüksək faizli naften karbohidrogenləri sayəsində qatranlı, kəskin qoxulu və yanmayan müalicəvi təbii resursdur.
Tarixi
- Qədim Dövr: Müalicəvi xüsusiyyətləri XI əsrdən məlumdur. Səyyah Marko Polo (XIII əsri) qeyd edirdi ki, bu “şəfalı yağ” kəvələrlə Yaxın Şərq və Hindistana daşınırdı.
- XIX Əsr (Sənaye Dövrü): 1890-cı ildə alman mühəndisi E. Yeger Naftalanda ilk quyunu qazmış, neftin yanmadığını görərək ondan məlhəm istehsalına başlamışdır. Bu məlhəmlər Avropaya ixrac olunur, hətta Rus-Yapon müharibəsində (1904–1905) yapon əsgərlərinin çantalarında yarasağaldıcı kimi saxlanılırdı.
- Sovet Dövrü və İndiki Zaman: 1935-ci ildən sanatoriyalar fəaliyyətə başlamış, akademik Yusif Məmmədəliyev tərəfindən neftin tərkibi elmi şəkildə araşdırılmışdır. Bu gün Naftalan beynəlxalq sağlamlıq turizmi mərkəzidir.
Faydaları
Naftalan nefti 70-dən çox xəstəliyin profilaktikası və müalicəsində tətbiq edilir:
- Dayaq-hərəkət sistemi: Revmatizm, artrit, artroz, osteoxondroz və fəqərəarası yırtıq ağrılarını azaldır, oynaqlarda iltihabı aradan qaldırır.
- Dəri xəstəlikləri: Psoriaz (sədəf), ekzema, neyrodermatit və xroniki yaraların bərpasını sürətləndirir.
- Sinir sistemi: Nevralgiya, radikulit, vegetativ distoniya və stress hallarında sakitləşdirici təsir göstərir.
- Ginekoloji və Uroloji xəstəliklər: Xroniki iltihabları, ginekoloji problemləri və bəzi funksional sonsuzluq tiplərini müalicə edir.
- Qan dövranı: Kapilyarları genişləndirir, toxumaların qidalanmasını və metabolizmanı yaxşılaşdırır.
Əks Təsirləri və Qadağalar (Əks-göstərişlər)
Naftalan nefti güclü biologiyaya malik olduğu üçün həkim nəzarəti olmadan və bəzi xəstəliklərdə tətbiq edilə bilməz:
- Bədxassəli və xoşxassəli şişlər: Qan dövranını sürətləndirdiyi üçün xərçəng və şiş hüceyrələrinin böyüməsinə səbəb ola bilər.
- Ürək-damar sistemi xəstəlikləri: Kəskin infarkt keçirənlərə, ağır dərəcəli hipertoniya (yüksək təzyiq) və ürək çatışmazlığı olanlara vanna qadağandır.
- Kəskin iltihablar və qızdırma: Xəstəliyin kəskinləşmə dövründə və ya bədən hərarəti yüksək olduqda istifadə edilmir.
- Qan xəstəlikləri: Anemiya (ağır forma), qanaxmaya meyllilik və qan xərçəngi hallarında.
- Böyrək və qaraciyər çatışmazlığı: Xroniki orqan çatışmazlığı olan şəxslərdə əlavə yük yarada bilər.
- Hamiləlik və əmizdirmə dövrü: Müalicə prosedurları məsləhət görülmür.
